Zonder aardgas?

Hoe gaan de dorpen en wijken van de gemeente Tynaarlo energiezuinig worden en waar mogelijk van het aardgas af? Wanneer? In welke volgorde? En wat zijn mogelijke vervangers voor aardgas? Hoe kunnen we inwoners helpen bij deze zogeheten ‘energietransitie’? Dat zijn centrale vragen die de gemeente gaat beantwoorden in de zogeheten Transitievisie Warmte (of ‘Warmtevisie’). Een plan dat beschrijft wanneer welke wijken in gemeente Tynaarlo van het aardgas afgaan en duurzaam worden verwarmd. De Transitievisie Warmte wordt eind 2021 vastgesteld.

In het nationaal klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten extra taken krijgen voor het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Onderdeel daarvan is dat de gemeente samen met haar inwoners een stappenplan maakt om zoveel mogelijk aardgasvrij te worden. Het plan richt zich in eerste instantie op de periode tot en met 2030. Het beschrijft wanneer welke woningen en gebouwen energiezuinig worden gemaakt, of ze van het aardgas af kunnen en wat de (maatschappelijke) kosten daarvan zijn.

In de ontwikkeling van de Transitievisie Warmte is in februari 2021 een stap verder gezet met een eerste bijeenkomst van diverse organisaties die bij de transitie een belangrijke rol spelen of kunnen gaan spelen. Daaropvolgend is verder in kaart gebracht wat de staat is van woningen en gebouwen op dorps- en wijkniveau. En welke opgaven en kansen dat met zich meebrengt. Op technisch vlak, maar ook op sociaal-maatschappelijk gebied en qua planning. Om dat goed in beeld te krijgen is een participatietraject gestart met belanghebbenden zoals inwoners, dorpsbelangenverenigingen, woningcorporaties en netbeheerders. In kwartaal 3 wordt de concept-Transitievisie Warmte opgeleverd, waarna het ter inzage wordt gelegd. In kwartaal 4 zal de Transitievisie Warmte worden vastgesteld door de gemeenteraad.

De eerste, digitale informatiebijeenkomst over de Transitievisie Warmte voor inwoners en bedrijven heeft 25 maart plaatsgevonden. Naast uitleg over de Transitievisie Warmte hebben aanwezigen kunnen reageren op de onderzoeken en de analyses die waren gemaakt.

Wethouder duurzaamheid Oetra Gopal vindt goed overleg met de inwoners van cruciaal belang: “Het gaat vaak over investeringen die inwoners zelf moeten doen. Bijvoorbeeld je huis isoleren of een warmtepomp aanschaffen. Daarom willen we dit samen doen. Want iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken. Samen zoeken we naar oplossingen die realistisch én betaalbaar zijn.”

Ook hebben inwoners uit Tynaarlo zich kunnen aanmelden voor een klankbordgroep. De deelnemers aan de klankbordgroep vinden het leuk én belangrijk om mee te denken over de inhoud van de visie. De klankbordgroep is al eenmaal (online) bij elkaar gekomen en komt wanneer de concept Transitievisie Warmte gereed is nogmaals bijeen.

Partners van de gemeente in de ontwikkeling van de Transitievisie Warmte zijn onder andere Netbeheerder Enexis, de woningcorporaties Woonborg en Stichting Eelder Woningbouw en de waterschappen Hunze en Aa’s en Noorderzijlvest. Buro Loo uit Apeldoorn begeleidt de ontwikkeling van de Transitievisie Warmte.

De duurzaamste energie is de energie die je bespaart. Daarom is beginnen met isoleren van je woning altijd een goed idee. Meer informatie over energie besparen en verduurzamen is te vinden op www.drentsenergieloket.nl.

Wie graag een gratis advies op maat wil hebben, kan ook een afspraak maken voor een bezoek van een energiecoach via de lokale energiecoöperatie Drentse Aa. U kunt hiervoor een e-mail sturen naar samendoen@ecdrentseaa.nl. Op dit moment zijn tien vrijwilligers uit de gemeente Tynaarlo opgeleid tot energiecoach.

Is het afdwingbaar om wijken van het aardgas af te laten gaan?

Op dit moment is nog niets verplicht en afdwingbaar. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat er een algemene, gemeentelijke afsluitbevoegdheid komt, waarmee het transport van aardgas in aangewezen wijken kan worden beëindigd. Hiervoor is zorgvuldige aanpassing van wetgeving nodig, wat een flinke doorlooptijd met zich meebrengt. Onze aanpak is erop gericht om samen met inwoners tot een passende aanpak te komen voor de verduurzaming van de woningen in onze gemeente.

Wordt het een maatwerkaanpak per individuele woning?

De woningen in Tynaarlo zijn zeer divers en variëren van grote vrijstaande woningen tot een aantal appartementen. Ook hebben we te maken met gebieden waar woningen wijd verspreid staan. Hierdoor is het waarschijnlijk dat voor een groot deel van de woningen een individuele oplossing nodig zal zijn voor het duurzaam verwarmen ervan. Bij niet goed te isoleren woningen zal daarom sprake zijn van een hybride oplossing: Dit betekent een individuele elektrische warmtepomp die op koude dagen wordt aangevuld door (aard)gas met een gasketel. Als het aardgas weg zou vallen, zou daar een alternatief gas voor in de plaats moeten komen. Dit kan bijvoorbeeld groen gas zijn of (met extra aanpassingen) waterstofgas.

Mijn ketel is aan vervanging toe, wat nu?

We zullen inwoners en organisaties op de hoogte houden van het proces van de Transitievisie Warmte en de uitwerking ervan. Wat we op dit moment adviseren is dat de warmtevraag terugbrengen altijd raadzaam is. Bovendien kunt u, wanneer uw ketel aan vervanging toe is, ook de mogelijkheid onderzoeken van een hybride warmtepomp of de mogelijkheid om een ketel te leasen/huren. Voor vragen m.b.t. dit onderwerp kunt u ook goed terecht bij het gemeentelijk energieloket via www.drentsenergieloket.nl.

Hoe zit het met warmtepompen en geluidsoverlast?

Voor nieuwe lucht/water warmtepompen en airco's met buitenunits gelden sinds 1 april 2021 nieuwe geluidseisen.  Om geluidsoverlast te beperken mogen de installaties op de erfgrens met de buren ’s avonds en ’s nachts maximaal 40 decibel en overdag maximaal 45 decibel geluid produceren.

De bepalingsmethode voor de nieuwe geluidseisen is vastgelegd in de Regeling Bouwbesluit 2012 die gelijktijdig inwerking zal treden. Deze bepalingsmethode is een geluidsmeting op locatie. Op basis van akoestische berekeningen kan men echter vooraf aannemelijk maken dat voldaan wordt aan de geluidseis. Voor deze berekeningen heeft het ministerie van BZK een rekentool (ODS-bestand) laten opstellen en een daarbij behorende handleiding.

De geluideisen gelden niet voor de warmtepomp zelf (uit de fabriek), maar voor een bij een woning geplaatste installatie. De warmtepomp zelf voldoet in het algemeen niet aan de 40 dB eis. Dit betekent dat de installatie op voldoende afstand van de buren moet worden geplaatst of moeten worden afgeschermd zodat 40dB niet wordt overschreden.

Wat zijn de mogelijkheden om dwingende energie besparende maatregelen op te leggen bij bouw/verbouw van woningen?

De verplichtingen voor nieuwbouw en verbouw worden bepaald door het Bouwbesluit. Hierop wordt toegezien bij het wel of niet verlenen van vergunningen. Een gemeente zou ook nog duurzamere maatregelen kunnen stimuleren via bepaalde constructies. Dergelijke mogelijkheden worden regionaal en landelijk onderzocht. 

Overige vragen

Via de website www.hieropgewekt.nl kun je meer veelgestelde vragen vinden over aardgasvrij wonen. Mocht u nog andere vragen hebben, dan kunnen deze ook gesteld worden via duurzaam@tynaarlo.nl.