Levensloopbestendig (ver)bouwen


Als u een woning bouwt, of gaat verbouwen, is het belangrijk om vooruit te denken. Want mensen blijven steeds langer thuis wonen als ze ouder worden, of langdurig ziek zijn. Daarom is het goed om bij het maken van uw plannen ook te kijken naar wat u nu al kunt doen om uw huis levensloopbestendig(er) te maken. Want als het eenmaal zover is, kunt u te maken krijgen met hoge kosten of zult u misschien zelfs moeten verhuizen. Daarom hebben wij hieronder een lijst met tips en aandachtspunten opgesteld.

Kosten voor eigen rekening

De kosten van het levensloopbestendig maken van de woning komen voor eigen rekening. Dit geldt zowel voor een eigen woning als voor een huurwoning. Alleen als u dit niet zelf kan betalen, kunt u een verzoek bij de gemeente indienen voor een woningaanpassing. U betaalt dan alsnog een eigen bijdrage. De hoogte hiervan wordt berekend door het Centraal Administratie Kantoor.

Soms is het praktischer een slaap- en badkamer beneden te realiseren. Hiervoor zijn drie mogelijkheden:

  • Traditionele bouw. Belangrijk is dat er voldoende vierkante meters worden gerealiseerd. Moet het een één-persoons slaapkamer worden, of is deze voor twee personen? En moet deze geschikt zijn voor rolstoel gebruik?
  • Een unit. De unit wordt via een sluis aan de woning vastgebouwd. De afmetingen van een unit zijn standaard geschikt voor één of voor twee personen. In zo'n unit zit ook een badkamer die voldoet aan de eisen. Als de unit niet meer nodig is, kan deze worden verwijderd. Bijkomende kosten van een unit zijn onder andere transport- en plaatsingskosten.
  • Verbouw. Door bijvoorbeeld de garage aan te passen. Er moet dan vaak wel een nieuwe berging of tuinhuis worden gebouwd voor de opslag van spullen die in de garage stonden.

Aandachtspunt: wanneer er extra vierkante meters worden bijgebouwd, moet een installateur uitzoeken of de CV ketel voldoende capaciteit heeft. Vaak mogen dergelijke aanpassingen vergunningsvrij worden gerealiseerd.

Het aanpassen van een badkamer kan complex zijn. In de meeste situaties kiest men voor het verwijderen van het bad om een doucheruimte te plaatsen.

Mogelijke aanpassingen hiervoor zijn:

  • Het plaatsen van een cabine op de plek waar het bad is verwijderd. De vloer van een dergelijke cabine is circa 3 centimeter hoog. Waar de tegelwanden beschadigd zijn, kan een kunststof voorzetwand geplaatst worden. We adviseren u geen douchebak te plaatsen. Want daarmee maakt u een extra drempel in de badkamer.
  • Zorg voor een thermostaatkraan bij uw bad of douche, daarmee kunt u voorkomen dat er te heet water uit de kraan komt.
  • Om zittend te kunnen douchen, kan een losse douchestoel aangeschaft worden. Ook bestaat de mogelijkheid een opklapbare douchestoel aan de wand te maken. De wand moet daarvoor wel geschikt zijn.
  • Een verstelbare handdouche op een glijstang is prettiger wanneer u wat kleiner bent en wanneer u zittend moet douchen.
  • Zorg ook in deze ruimte voor voldoende licht zodat u altijd goed zicht houdt.
  • Zorg voor een mechanische ventilatie.
  • Plaats beugels, waardoor u gemakkelijker in en uit de douche of het bad stapt of gebruikt kunt maken van het toilet.
  • Plaats een zwevend toilet. Dan is de vloer gemakkelijker schoon te maken. U kunt deze op gewenste hoogte plaatsen. Natuurlijk is de beschikbare ruimte hier ook van belang.

Wie de badkamer geschikt maakt voor rolstoel gebruik moet rekening houden met een vrije draaicirkel van anderhalve meter. Houdt ook bij de keuze van uw vloer rekening met de stroefheid van het materiaal of gebruik antislip-strippen of een antislip-coating op de vloertegels.

  • De wenselijke breedte van een deuropening is 93 centimeter. Al is een deurbreedte van circa 75 centimeter meestal al voldoende om er met een rolstoel door te kunnen.
  • Wanneer de rolstoelgebruiker zelf de deuren niet meer kan openen, kunnen er automatische deuropeners worden geplaatst.
  • Plaats een extra handgreep op de voordeur zodat u deze makkelijker kunt openen en sluiten.
  • Plaats aan de buitenkant van de entree een oploopdrempel of pas de bestrating zodanig aan dat het hoogteverschil wordt weggenomen.
  • Plaats aan de binnenkant van de deur een zogenoemde kieldorpel.
  • Zorg dat het looppad naar uw woning een minimale breedte van 120 cm heeft, verhard is en recht ligt.
  • Zorg voor voldoende lichtsterkte van uw buitenlamp. Daardoor ziet u zelf meer en u verkleint de kans op inbraken. Een bewegingssensor is ook prettig. De buitenlamp schakelt automatisch aan als er iemand bij de deur komt.
  • Houten binnenhuisdrempels kunnen worden vervangen door aluminium binnenhuisdrempels. Deze drempels lopen rond. Dit is vooral praktisch voor mensen die achter een rollator lopen en bijv. een kop drinken vanuit de keuken op de rollator mee willen nemen naar de kamer. Het is echter nog beter om uw vloeren zo aan te passen, dat er geen drempels meer zijn.

Is het toilet te laag? Dan zijn er twee mogelijkheden om dit op te lossen:

  • Een vast verhoogd toilet plaatsen;
  • En losse toiletverhoger op het bestaande toilet plaatsen;

Doe dit bij voorkeur in combinatie met het plaatsen van wandbeugels waaraan men zich kan optrekken. Dit kan met behulp van zuignappen, boren is dan niet nodig. Ook bestaat de mogelijkheid om opklapbare wandbeugels naast het toilet te plaatsen. Dat is vooral gemakkelijk als iemand zich wel kan opduwen, maar niet optrekken.

NB Optrekken aan de wasbak in het toilet is gevaarlijk. Deze raakt op termijn los met alle risico's van dien.

Als traplopen problemen oplevert dan zijn er meerdere mogelijkheden om dit gemakkelijker te maken.

  • Plaats aan beide zijden van de trap een trapleuning. Dit geeft u meer houvast bij het traplopen;
  • Maak treden slipvrij door antislipvoorzieningen aan te brengen;
  • Zorg voor voldoende (led)verlichting op de trap, zodat u de treden goed kunt zien;
  • Ook een traplift is een mogelijke oplossing. Nagenoeg op elke trap kan een passende, op maat gemaakte, traplift worden gemonteerd. Vaak kan deze zowel aan de binnen- als aan de buitenkant van de trap worden geplaatst. Als de traplift aan de binnenkant wordt geplaatst blijft er meer loopruimte over voor de persoon die nog wel kan traplopen. Nadeel hiervan is dat de lift wel erg steil naar boven gaat. Als de lift aan de buitenkant wordt geplaatst, wat het meeste voorkomt, dan is er aan de binnenkant minder loopruimte. De rail van de traplift wordt op de treden geplaatst. Als de traplift niet meer wordt gebruikt kan deze heel gemakkelijk zonder al te veel schade weer worden verwijderd.

Voor mensen die met de rolstoel naar boven moeten zijn er 2 mogelijkheden:

  • Een plateaulift. Deze wordt op de trap geplaatst. Hiervoor moet de trap wel geschikt zijn;
  • Een huislift. Dit is te vergelijken met een kleine lift, die bijvoorbeeld in winkels worden gebruikt.

Voor het verplaatsen van een persoon van bed naar badkamer zijn er twee mogelijkheden:

  • Verrijdbare tillift. 
  • Plafondlift. 

Een keukenvoorziening met aanrecht en kookgelegenheid kan op verschillende hoogtes worden geplaatst. Ook bestaat de mogelijk een keuken in hoogte verstelbaar te maken. Dat is vooral praktisch als twee personen aan het aanrecht moeten werken en waarvan bijvoorbeeld één persoon in een rolstoel zit. Plaats een één-hendel-mengkraan bij de spoelbak. Dat is handig als de kracht in uw handen afneemt

Kies bij voorkeur voor elektrisch koken. Dat is veiliger i.v.m. brandgevaar.

Als bukken problemen oplevert of in het geval van rolstoelgebruik, is het praktischer om het witgoed op een werkbare hoogte te plaatsen

Het is verstandig om op strategische plaatsen in het huis rookmelders te plaatsen. Denk daarbij aan de keuken, bijkeuken en hal of gang. Een koolmonoxidemelder kan bij de c.v. ketel of geiser worden geplaatst.

Stal een scootmobiel bij voorkeur in een berging of schuur. Denk erom dat er geen hoge drempel aanwezig is. Ook moet er een stopcontact aanwezig zijn, om de accu van het scootmobiel op te laden.

Als de woning niet kan worden aangepast, kan gedacht worden aan verhuizen naar een geschikte (huur)woning (bijv. een appartement). Het is verstandig om op tijd in te schrijven bij een woningcorporatie. Hier zijn namelijk lange wachttijden.